Aromatyczne zioła i herbaty. Zacznij nowy, dobry dzień.
Aromatyczne zioła i herbaty. Na rozgrzanie i na dobry dzień.

Ziołolecznictwo jest działem medycyny, zajmującym się poznawaniem właściwości leczniczych roślin. Fitoterapia (inaczej ziołolecznictwo) znana jest już od tysięcy lat.
Zioła są to rośliny zielarskie zawierające substancje wpływające na metabolizm ludzkiego organizmu. Grupa ta obejmuje rośliny zielne jednoroczne oraz dwuletnie. Należą do niej również drzewa, krzewy oraz byliny. W ziołach obecne są substancje aktywne takie jak: alkaloidy, antrachinony, flawonoidy, garbiniki, glikozydy, saponiny, pektyny, oraz terpenoidy.
 
W warunkach domowych z ziół można uzyskać: napary, maceraty oraz odwary. Naparami nazywamy zioła zalane wrzątkiem, które utrzymuje się pod przykryciem przez 30 min. Napary przyrządza się z produktów bogatych w związki lotne. Są to: tymianek, mięta, arcydzięgiel, melisa, lawenda, rumianek, majeranek, hyzop, rozmaryn, szałwia, estragon. Napar powinno się spożywać zaraz po przygotowaniu. Odwar uzyskuje się poprzez zalanie zioła wodą przegotowaną o temperaturze pokojowej. Taki odwar podgrzewa się, aż do momentu wrzenia i gotuje się go przez kolejne 3-5 minut. Odwary przygotowuje się ziół w postaci zasuszonej kory, kłączy, korzeni, grubych nasion, owoców. Macerat tworzy się dzięki zalaniu surowca letnią, przegotowaną wodą. Tak przygotowany surowiec należy odstawić i czekać od 3 do 10 godzin. Po przecedzeniu i wyciśnięciu surowca macerat należy zużyć w ciągu bieżącego dnia. Maceraty przyrządza się z ziół bogatych w śluzy: nasion lnu, porostu islandzkiego i liści podbiału.
Czystek jest ziołem, którego właściwości zdrowotne wynikają ze znaczącej ilości polifenoli. Polifenole należą do substancji o działaniu silnie przeciwutleniającym. Zahamowują one procesy zapalne zachodzące w organizmie. Dodatkowo badania Riehle et al. dowiodły, że czystek bogaty jest w kwasy fenolowe i flawonoidy (kwas rozmarynowy, kwercetynę, katechiny, kwas galasowy). Są to substancje działające antyoksydacyjnie. Na zawartość flawonoidów wpływa czas parzenia czystka oraz twardość wody. Ich najwyższe stężenie występuje w czasie parzenia na-paru przez okres 1 godz. w 95 stopniach Celcjusza. Badania Kalus et al. Wykazały poprawę stanu zdrowia u pacjentów chorujących na infekcję górnych dróg oddechowych po spożyciu naparów z czystka [1].
Hibiskus - ketmiia szczawiowa, jest jednorocznym krzewem lub byliną o drewniejącej łodydze. Jego kielichy i kieliszki są składnikami mieszanek ziołowych stosowanych do celów spożywczych oraz leczniczych. Głównymi związkami organicznymi zawartymi w kielichach hibiskusa są kwasy organiczne, których zawartość wacha się pomiędzy 15-30 % [2]. W ketmii występują kwasy: cytrynowy, jabłkowy, winowy, szczawiowy oraz kwas hibiskusowy. Dodatkowo w hibiskus w swoim składzie zawiera flawonoidy i antocyjany, wykazujące działanie antyoksydacyjne. Napary z kielichów hibiskusa w medycynie ludowej są stosowane jako środek działający: przeciwbakteryjnie, żółciopędnie oraz obniżający ciśnienie krwi [2].
Lipa. Napar z kwiatostanów tego surowca wykorzystywany jest współcześnie jako środek o działaniu napotnym, w chorobach górnych dróg oddechowych przebiegających z gorączką. W medycynie ludowej do naparu z lipy dodaje się syrop z malin oraz miód, mający zwiększyć działanie przeciwgorączkowe lipy. Napary z tego surowca łagodzą objawy suchego kaszlu, poprzez powlekanie błon śluzowych związkami śluzowymi [3].
Macierzanka piaskowa jest półkrzewem. W medycynie ludowej macierzankę stosuję się ją w leczeniu chorób jamy ustnej i gardła, chorób zakaźnych, ogólnego osłabienia oraz w leczeniu dolegliwości reumatycznych. W jej skład wchodzą: olejki eteryczne, garbniki, flawonoidy oraz sole mineralne. Macierzanka działa wykrztuśnie, osłaniająco na górne drogi oddechowe, przeciwbakteryjnie i dezynfekująco [4].
Morwa Biała jest drzewem liściastym. W jego pędach znajduje się sok mleczny. Liście morwy białej stanowią składnik wielu herbat ziołowych. Są one zasobne w witaminę C, beta-karoteny, kwas taninowy oraz polifenole. Odwar z liści morwy stosowany jest jako środek napotny oraz do płukania gardła w stanie zapalnym. Preparaty z morwy białej wykazują działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne oraz przeciwwirusowe [5].
Nagietek lekarski jest surowcem zielarskim wykorzystywanym w przemyśle. Do produkcji preparatów z nagietka wykorzystuje się kwiaty języczkowe lub całe kwiatostany. W skład nagietka wchodzą trzy grupy czynnych substancji: terpeny, flawonoidy i karotenoidy. Związki aktywne występujące w nagietku wykazują działanie przeciwnowotworowe, przeciwwirusowe, przeciwwrzodowe oraz przeciwzapalne. Napar z kwiatów można wykorzystywać jako środek do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych [6].
Podczas wyboru ziół powinniśmy zwarć uwagę na pochodzenie surowca. Klimat wywiera ogromna wpływ na właściwości ziół. Najlepiej wybierać zioła w formie sypkiej, mamy wówczas większą gwarancję jakości produktu, gdyż możemy przyjrzeć się co znajduję się w środku opakowania. W ziołolecznictwie ciężko ustalić granicę miedzy leczeniem a żywieniem. Warto więc zagłębiać swoją wiedze i poprzez odpowiednie odżywianie, świadomie wykorzystywać właściwości spożywanych produktów.

Dietetyk, Luiza Wilczewska

ZOBACZ OFERTĘ HERBAT I ZIÓŁ >



Bibliografia:

[1] Riehle P., Vollmer M., Rohn S. Phenolic compounds in Cistus incanus herbal infusions – Antioxidant capacity and thermal stability during the brewing process. Food Res. Int. 2013, 53, 891–899.

[2] Znajdek-Awiżeń P., Matłąwska I. Właściwości lecznicze ketmii szczawiowej. Postep Fito 2011, 3:197-201.

[3] Krajewska J. Właściwości lecznicze kwiatostanów lipy (Tiliae inflorescentia). Lek w Polce VOL 24 NR 10’14 (281).

[4] Henslowa M. Z BADAŃ NAD WIEDZĄ LUDOWĄ O ROŚLINACHII. TH YM US SERPYLLUM L- MACIERZANKA PIASKOWA. Warszawa.

[5] Grześkowiak J,, Łochyńska M. Związki biologicznie aktywne morwy białej (Morus albaL.) i ich działanie lecznicze. Post Fitoter 2017; 18(1): 31-35.

[6] Dzida K., Skubij N., Tymoszuk K., Staszczak A., Poleszak P. Właściwości lecznicze i walory dekoracyjne nagietka lekarskiego (Calendula officinalisL). ANNALES UMCS 2016, VOL. XXVI (3).

 

Tagi:
Data dodania: 2018-10-30